can veren pervaneler
can veren pervaneler

-Bir ümit…

Belki sevenlerimiz vardır divanı, edebiyatı ve şiirleri… Bu yazımı sizlere yazmamdaki amacım divana olan ön yargılarımızı bir nebze olsun ortadan kaldırabilmek. Belki bilmediğimiz, anlamadığımız ve anlamak için çaba sarf etmediğimizden sevemiyoruz bu anlam dolu beyitleri.

Daha birkaç aya kadar içinde, benimde ön yargılarımın bulunduğu ve “Anlamlarını bilmediğim kelimelerin yan yana gelerek ne anlatıyordu acaba?” diye düşünmüştüm. Sonra, divan edebiyatını daha iyi anlayabilmek için çok sevdiğim bir ağabeyimin tavsiye ettiği kitabı aldım. Bana, “Can Veren Pervaneler I” kitabını önerdi. Hayati İnanç’ın yazdığı bu kitaptan sizlere beyitler ve o beyitlerin ne anlam ifade ettiğini göstermek istiyorum:

                            "Şiirler"

Suda bittim, suda yittim

Etrafı, dünyayı ve hayatı doğru okumaktır bütün mesele. Böyle söylüyor kalem ve kelâm ehli. Israrla, ayrı ayrı açılardan bakarak dünyanın geçiciliğine işaret ediyor. Diyor ki dünya hayatı bir uykudan ve hayalden ibarettir. Tut ki hayâlinde sultan oldun, tut ki hayâlinde dilenci oldun. Uyandığın zaman ikisi de geçici olacağına göre ele geçmiş olan her şey sonsuz ve hakiki hayata başladığın zaman rüya hükmüne gireceğine göre ne diye gam çekersin.

“Geç gelir tez gider deyû safâ çekme keder

Âlemin halî budur böyle gelir böyle gider”

İçinde bulunduğumuz dünya hayatında safa geç gelir, tez gider. Hâlbuki elem (sıkıntı); sıkça uğrar, biraz da zor gider. Dünya hayatının tabiatı o çünkü ta işin başında “Çamurumuz karılırken yağan kırk günlük yağmurun otuz dokuzu gam, biri neşeydi.” diye takviye ederler manayı.

“Göz yum cihana aç gözünü dem gelir geçer

Sen göz yumup açınca bu âlem gelir geçer”

ve şöyle devam eder:

“Âdemoğlu âleme üryân gelir üryân gider

Nâle vü efgân ile giryân gelir giryân gider”

Üryân: Çıplak,  Efgân: Bağırıp çağırma, Giryân: Ağlama

İnsanoğlu dünyaya giyinmemiş olarak gelir ve öylece gider. Dünyaya ağlaya ağlaya gelir ve dünyadan yine ağlaya ağlaya gider. Aşağı yukarı aynı anlamda:

“Hemân ağlayı geldim âleme ağlayı gittim ben

San ol nilüferim kim suda bittim suda yittim ben”

Yani gelirken de giderken de dökülen gözyaşlarına işaret eder ve der ki: Hani nilüfer çiçeği vardır ya suyun içinde doğar ve yine oracıkta ölüverir. İşte ben geldiğimde yıkandım, giderken yıkandım; suda bittim, suda yittim.

Anlamlarının çözülmesi bir miktar daha zor gibi görünen Mezâkî merhumda beytinde şöyle söyler ve içinde bulunduğumuz dünya hayatına sabırlı olmak gerektiğine çok güzel işaret eder.

“Sunar bir câm-ı memlû bin tehi peymâneden sonra

Döner vekf-i murâd üzre felek amma neden sonra”

Üst üste belki bin tane boş kadeh gelir. Arkasından dolu kadeh sunar şartlar, etraf, hayat… Ve senin muradına uygun döner felek amma neden sonra.

Sabra işaret eder. Güzelce sabretmek lazımdır, beklemek lazımdır. Dünya gamhânedir. Burada talebi çoğaltamamak lazım, emeli çoğaltmamak lazım. Çünkü ecel, emelin önündedir.

Not: Günümüzde kendini yazar olarak atfedip şiir ve benzeri kitap basmaya çalışan yazarların kitaplarından ziyade içi anlam dolan beyitlerin üstünde düşünmeye davet ediyorum.

Görüşmek üzere bol kitaplı günler!

18 YORUMLAR

  1. Hello would you mind stating which blog platform you’re working with? I’m planning to start my own blog in the near future but I’m having a difficult time selecting between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I’m looking for something completely unique. P.S My apologies for being off-topic but I had to ask!|

  2. You made some decent points there. I checked on the web for more info about the issue and found most people will go along with your views on this site.|

  3. Thanks on your marvelous posting! I definitely enjoyed reading it, you may be a great author.I will ensure that I bookmark your blog and will often come back in the foreseeable future. I want to encourage you to ultimately continue your great writing, have a nice afternoon!|

  4. Wonderful blog! Do you have any suggestions for aspiring writers? I’m hoping to start my own website soon but I’m a little lost on everything. Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many choices out there that I’m completely confused .. Any suggestions? Kudos!|

  5. Needed to write you this very small word to help thank you so much yet again on the pleasing strategies you have provided in this case. It was really shockingly open-handed with you to make publicly precisely what many of us might have offered for an ebook to get some dough for themselves, notably now that you might have tried it in case you desired. These smart ideas as well served to be the good way to fully grasp that other people online have the identical interest really like my personal own to learn more and more related to this matter. I am sure there are numerous more pleasant periods in the future for many who read carefully your site.

  6. I enjoy you because of all of your efforts on this site. Ellie enjoys doing internet research and it’s easy to see why. All of us hear all concerning the compelling manner you deliver functional ideas by means of the blog and as well cause contribution from other people about this concept plus our daughter is certainly discovering a lot. Have fun with the remaining portion of the new year. You are conducting a powerful job.

  7. I enjoy you because of all of your effort on this blog. Ellie enjoys conducting internet research and it’s easy to see why. All of us hear all about the compelling manner you create efficient suggestions through this web site and even increase participation from some other people on the issue so our favorite girl is in fact learning a lot of things. Take advantage of the rest of the year. You are always doing a really great job.

  8. Howdy, i read your blog occasionally and i own a similar one and i
    was just curious if you get a lot of spam responses?
    If so how do you protect against it, any plugin or anything you
    can suggest? I get so much lately it’s driving me crazy
    so any help is very much appreciated.

  9. I am commenting to let you know of the fantastic encounter my cousin’s daughter experienced reading your site. She even learned many issues, not to mention what it’s like to have a wonderful giving mindset to have many people quite simply grasp chosen grueling subject areas. You really exceeded our expectations. Many thanks for giving the informative, healthy, educational and as well as easy thoughts on the topic to Jane.

  10. Very quickly this website will be famous among all blog visitors, due
    to it’s pleasant articles or reviews

  11. Hi everybody, here every person is sharing such experience, therefore it’s fastidious to read this weblog, and I used to pay a visit this weblog every day.|

  12. Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for?
    you make blogging look easy. The overall look of
    your web site is magnificent, let alone the content!

  13. I’ve read a few excellent stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting.
    I surprise how so much attempt you place to create the sort of excellent informative web site.

  14. I have been browsing on-line more than three hours lately, but I by no means discovered
    any attention-grabbing article like yours. It’s beautiful price enough for me.
    In my view, if all web owners and bloggers made
    excellent content as you did, the net will be much more useful than ever before.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here